Czym jest smak?

czymjestsmak

 

Smak należy do podstawowych zmysłów umożliwiających istotom żywym eksploracje środowiska w którym żyją, a dokładniej odpowiada za analizę chemiczną składu pokarmu jaki spożywamy.

U wielu gatunków zwierząt oraz u ludzi zmysły uzupełniają się, na przykład wrażenia smakowe potęgowane są przez zmysłu powonienia i wzroku. Doskonałym tego przykładem są wrażenia odnoszone przy spożywaniu estetycznie podanego, smacznego posiłku, którego zapach unosi się w całym pomieszczeniu.

Zmysł smaku funkcjonuje dzięki obecności komórek receptorowych znajdujących się w tzw. kubkach smakowych, (u człowieka występuje około 10 tysięcy kubków smakowych) znajdujących się na języku i we wnętrzu jamy ustnej. Receptory te odbierają i przekazują do mózgu informacje na temat pięciu znanych nam rodzajów smaku.

Różne rodzaje substancji i mieszanin chemicznych tworzące posiłek są odpowiednio odczuwane przez wykształcony zmysł. Smak słodki dają głównie węglowodany- cukry proste (im cukier posiada bardziej złożoną strukturę tym mniej wyrazista może być jego słodycz np. w przypadku skrobi czy błonnika). Smak słony dają głównie kationy soli sodu i potasu, kwaśny jak sama nazwa brzmi kwasy organiczne i nieorganiczne, a gorzki związki zasadowe i sole nieorganiczne. Rozróżnia się także piąty rodzaj smaku, tzw. umami- wyodrębniony stosunkowo niedawno przez naukowców ze smaku słonego. Smak ten wyczuwa się w produktach wysokobiałkowych m. in. w mięsie, serach i produktach sojowych i ogólnie można go określić mianem mięsnego lub tłustego posmaku, dokładnie oddaje go np. substancja o nazwie: glutaminian sodu.

Kubki smakowe wykrywające smak słodki koncentrują się głównie na czubku języka, słony w przednich bocznych częściach narządu, odpowiednio za nimi znajdują się receptory odpowiedzialne za odczuwanie smaku kwaśnego, zaś tylna środkowa część języka wyczuwa gorycz. W szybkim „przewodzeniu” smaków po całej powierzchni języka pomaga ślina.

Wrażenia smakowe odebrane przez wspomniane receptory przekazywane są dzięki połączeniom nerwowym do mózgu, który jest w stanie wiele smaków zapamiętać, dzięki czemu w przyszłości wystarczy spojrzeć na dany produkt, aby przypomnieć sobie jak smakuje. Sprawność funkcjonowania narządów takich jak smak, powonienie, wzrok oraz szybkość przewodzenia odebranych bodźców przez układ nerwowy jest zależna od ogólnej kondycji ciała. Organizm wycieńczony przez nadmierny wysiłek fizyczny oraz nieprawidłowo odżywiony doświadcza upośledzenia wielu funkcji, na czele z prawidłową koordynacją ruchową, przewodzeniem nerwowym oraz funkcjonowaniem narządów zmysłów, w związku z czym nie bez znaczenia jest tutaj dbałość o właściwą dietę i zdrowie.

Napisz do nas


Al. Jana Pawła II 80 (II piętro), 00-175 Warszawa

tel. +48 22 635 80 41

fax +48 22 653 73 10

biuro@lekam.pl