Melatonina

melatoninanasenwww

 

Hormony w naszym organizmie pełnią wiele różnorodnych funkcji – istotnie wpływają na metabolizm i gospodarkę cukrową (np. insulina), regulują pracę przewodu pokarmowego (np. gastryna), nerek oraz układu rozrodczego (np. oksytocyna) czy decydują o utrzymaniu właściwej temperatury ciała (np. tyroksyna wydzielana przez tarczycę). Liczba związków chemicznych w naszym organizmie określanych i jednocześnie pełniących rolę hormonów jest bardzo duża. Mało kto jednak zdaje sobie sprawę, że grupa ta obejmuje również melatoninę – hormon wydzielany przez gruczoł zwany szyszynką.

Melatonina jako „hormon nocy”

Melatonina jest pochodną tryptofanu – jednego z ważniejszych aminokwasów zawartych m.in. w białku jaja kurzego czy w mięsie ryb (a szczególnie dorsza). Jej wydzielanie jest ściśle uzależnione od obecności (a w zasadzie od nieobecności – światła), i następuje niemal wyłącznie po zmroku. Stąd substancja ta określa jest również jako „hormon ciemności” lub „hormon snu” (z powodu prostego faktu, że jego wysokie stężenie w naszym organizmie warunkuje to, że jesteśmy najzwyczajniej w świecie senni).

W produkcję melatoniny zaangażowana jest więc nie tylko wspomniana szyszynka, ale także duża ilość komórek nerwowych, które odbierają bodźce świetlne z siatkówki oka. Gdy więc na narząd wzroku pada coraz większa ilość światła, synteza tego hormonu stopniowo maleje, a jego poziom we krwi znacząco się zmniejsza.

Zaburzenia produkcji melatoniny

Należy pamiętać, że siatkówka oka odbiera sygnały nie tylko ze źródeł naturalnych, ale również (niestety) z tych sztucznych jak np. z żarówek, monitorów komputerów czy ekranów smartfonów. Prowadzi to bezpośrednio do istotnych zakłóceń w syntezie melatoniny, a to z kolei pociąga ze sobą zaburzenia snu jak np. trudności w zasypianiu, które powoli stają się objawem nieodłącznie związanym z rozwojem cywilizacji i nowoczesnej technologii.

Warto zaznaczyć, że zjawisko to szczególnie dotyczy osób odbywających dalekie podróże samolotem i zmagające się z problemem  jet lag. Z uwagi na coraz większą liczbę lotów transkontynentalnych, można się spodziewać, że zagadnienie to w najbliższych latach stanie się coraz bardziej powszechne. Mało tego, odnotowano, że poziom melatoniny maleje wraz z wiekiem, stąd też – pod względem epidemiologicznym – problemy ze snem dotykają częściej osoby w podeszłym wieku w porównaniu np. do młodzieży czy osób w wieku produkcyjnym.

Inne funkcje melatoniny

O tym, że melatonina jest głównym związkiem regulującym tzw. dobowy rytm biologiczny pisze i mówi się obecnie bardzo wiele. Nie zapominajmy jednak, że substancja ta pełni również wiele innych, równie istotnych funkcji w naszym organizmie. Niewielkie ilości tego hormonu wytwarzane są również w przewodzie pokarmowym, w którym odpowiada za regulację pracy jelit. Co więcej, melatonina jest dość silnym antyoksydantem, który nie tylko odpowiada za zahamowanie w naszym organizmie licznych procesów zapalnych, ale także – jak postulują niektórzy naukowcy – jej niski poziom może być powiązany ze zwiększoną zachorowalnością na niektóre nowotwory (np. prostaty). Chociaż hipoteza wymaga jeszcze dostatecznego potwierdzenia, nie zapominajmy o melatoninie – jako o związku, który pełni u nas wiele różnorodnych funkcji.

Napisz do nas


Al. Jana Pawła II 80 (II piętro), 00-175 Warszawa

tel. +48 22 635 80 41

fax +48 22 653 73 10

biuro@lekam.pl