Melatonina

  • Post Category:Ciekawostki

 

Hormony w naszym organizmie pełnią wiele różnorodnych funkcji – istotnie wpływają na metabolizm i gospodarkę cukrową (np. insulina), regulują pracę przewodu pokarmowego (np. gastryna), nerek oraz układu rozrodczego (np. oksytocyna) czy decydują o utrzymaniu właściwej temperatury ciała (np. tyroksyna wydzielana przez tarczycę). Liczba związków chemicznych w naszym organizmie określanych i jednocześnie pełniących rolę hormonów jest bardzo duża. Mało kto jednak zdaje sobie sprawę, że grupa ta obejmuje również melatoninę – hormon wydzielany przez gruczoł zwany szyszynką.

Melatonina jako „hormon nocy”

Melatonina jest pochodną tryptofanu – jednego z ważniejszych aminokwasów zawartych m.in. w białku jaja kurzego czy w mięsie ryb (a szczególnie dorsza). Jej wydzielanie jest ściśle uzależnione od obecności (a w zasadzie od nieobecności – światła), i następuje niemal wyłącznie po zmroku. Stąd substancja ta określa jest również jako „hormon ciemności” lub „hormon snu” (z powodu prostego faktu, że jego wysokie stężenie w naszym organizmie warunkuje to, że jesteśmy najzwyczajniej w świecie senni).

W produkcję melatoniny zaangażowana jest więc nie tylko wspomniana szyszynka, ale także duża ilość komórek nerwowych, które odbierają bodźce świetlne z siatkówki oka. Gdy więc na narząd wzroku pada coraz większa ilość światła, synteza tego hormonu stopniowo maleje, a jego poziom we krwi znacząco się zmniejsza.

Zaburzenia produkcji melatoniny

Należy pamiętać, że siatkówka oka odbiera sygnały nie tylko ze źródeł naturalnych, ale również (niestety) z tych sztucznych jak np. z żarówek, monitorów komputerów czy ekranów smartfonów. Prowadzi to bezpośrednio do istotnych zakłóceń w syntezie melatoniny, a to z kolei pociąga ze sobą zaburzenia snu jak np. trudności w zasypianiu, które powoli stają się objawem nieodłącznie związanym z rozwojem cywilizacji i nowoczesnej technologii.

Warto zaznaczyć, że zjawisko to szczególnie dotyczy osób odbywających dalekie podróże samolotem i zmagające się z problemem  jet lag. Z uwagi na coraz większą liczbę lotów transkontynentalnych, można się spodziewać, że zagadnienie to w najbliższych latach stanie się coraz bardziej powszechne. Mało tego, odnotowano, że poziom melatoniny maleje wraz z wiekiem, stąd też – pod względem epidemiologicznym – problemy ze snem dotykają częściej osoby w podeszłym wieku w porównaniu np. do młodzieży czy osób w wieku produkcyjnym.

Inne funkcje melatoniny

O tym, że melatonina jest głównym związkiem regulującym tzw. dobowy rytm biologiczny pisze i mówi się obecnie bardzo wiele. Nie zapominajmy jednak, że substancja ta pełni również wiele innych, równie istotnych funkcji w naszym organizmie. Niewielkie ilości tego hormonu wytwarzane są również w przewodzie pokarmowym, w którym odpowiada za regulację pracy jelit. Co więcej, melatonina jest dość silnym antyoksydantem, który nie tylko odpowiada za zahamowanie w naszym organizmie licznych procesów zapalnych, ale także – jak postulują niektórzy naukowcy – jej niski poziom może być powiązany ze zwiększoną zachorowalnością na niektóre nowotwory (np. prostaty). Chociaż hipoteza wymaga jeszcze dostatecznego potwierdzenia, nie zapominajmy o melatoninie – jako o związku, który pełni u nas wiele różnorodnych funkcji.

Ostatnia modyfikacja 24 lipca 2020

Serwis cynek.pl ma charakter edukacyjny. Mimo, że redakcja dokłada wszelkich starań co do jakości merytorycznej przedstawianych treści, wszelkie informacje nie stanowią porady medycznej i nie zastąpią wizyty u lekarza. Z tego powodu redakcja i wydawca serwisu nie mogą ponieść odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych w serwisie, gdyż nie prowadzi konsultacji medycznej w rozumieniu art. 3 ust 1 ustawy o działalności leczniczej.