Do czego potrzebne nam tłuszcze?

zdrowetluszcze

Kiedy myślimy o tłuszczach (lipidach), pierwsze nasze skojarzenia na ogół nie są pozytywne: otyłość, niezdrowa dieta, choroby układu krążenia i wysoki cholesterol. Tymczasem spożywane z umiarem działają korzystnie na organizm, a wręcz są niezbędne do jego prawidłowego funkcjonowania. Trzeba tylko wiedzieć, które z nich są zdrowe, a których należy unikać. Ograniczamy spożywanie tłuszczów mięsnych, oleju palmowego i kokosowego oraz słodyczy. Warto natomiast postawić na inne tłuszcze pochodzenia roślinnego i chude mięso. Dobre dla zdrowia są tłuszcze nienasycone. Na ogół nie powinno się ich podgrzewać do zbyt wysokiej temperatury. Znajdziemy je w rybach, orzechach, nasionach, a także olejach roślinnych.

Tłuszcze dostarczają nam dużą ilość energii. Zarówno u ludzi, jak i u zwierząt magazynowane są w tkance tłuszczowej. Jest ona także osłoną mechaniczną oraz stanowi rodzaj izolacji cieplnej. To dlatego, w krajach, gdzie panuje surowy klimat, dieta jest na ogół bogata w tłuste ryby i mięso. Z jednego grama tłuszczu organizm otrzymuje około 2 razy więcej energii niż z białka i sacharydów. Chronią przed uszkodzeniem narządy wewnętrzne. Stabilizują nerki i inne organy w jamie brzusznej. Mimo to lipidy powinny dostarczać maksimum 30% energii zawartej w pożywieniu i zawierać odpowiednią ilość nienasyconych kwasów tłuszczowych. U ludzi starszych i mało aktywnych fizycznie zapotrzebowanie na tłuszcze jest mniejsze.

Są one głównym źródłem niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych (występują przeważnie w postaci płynnej – oleje i oliwy, tran i oleje rybne). Na ogół znamy je pod nazwą omega-3 i omega-6. Należą do długołańcuchowych, wielonienasyconych kwasów oznaczonych skrótem PUFA (polyunsaturated fatty acids). NNKT są potrzebne do prawidłowego funkcjonowania struktur błon komórkowych, wchodzą w skład budowy tkanek. Dlatego istotne jest, aby były dostarczane człowiekowi już we wczesnym okresie życia. Są wyjątkowo ważne dla kobiet w ciąży i w okresie laktacji, ponieważ dobrze wpływają na rozwój płodu i nowo narodzonego dziecka. Zapobiegają też miażdżycy i zakrzepom, wspomagają prawidłowe funkcjonowanie układu krwionośnego.

Niektóre kwasy tłuszczowe biorą udział w syntezie hormonów tkankowych, m.in. prostaglandyn (regulują m.in. funkcje układu krążenia, wydzielanie soków trawiennych, agregację płytek krwi). Wspierają też działanie układu nerwowego. Ważne witaminy A, D, E, K rozpuszczają się w tłuszczach. Co za tym idzie, lipidy odgrywają decydującą rolę w ich przyswajaniu.

Kwasy tłuszczowe jednonienasycone obniżają poziom tzw. „złego cholesterolu” LDL i jednocześnie podnoszą poziom tego „dobrego” HDL w osoczu. Warto zwrócić tu uwagę na kwas oleinowy, który w dużym stężeniu występuje w oliwie z oliwek i w oleju rzepakowym bezerukowym. W rejonach, gdzie spożywa się dużo ryb morskich, ludzie rzadziej zapadają na choroby układu krążenia.

Mimo że tłuszcze w wielu przypadkach służą naszemu organizmowi, istnieją również i takie, których wręcz trzeba się wystrzegać. Chodzi tu o tłuszcze trans, które występują w margarynach, tłuszczach piekarskich, cukierniczych i tłuszczach używanych wielokrotnie do smażenia Są one w dużej mierze odpowiedzialne za zawały serca, zatory w tętnicach, wylewy, zwiększają prawdopodobieństwo zachorowania na raka jelita grubego. Powstają m.in. podczas podgrzewania olejów roślinnych (zwłaszcza tłoczonych na zimno) do zbyt wysokich temperatur.

Napisz do nas


Al. Jana Pawła II 80 (II piętro), 00-175 Warszawa

tel. +48 22 635 80 41

fax +48 22 653 73 10

biuro@lekam.pl