„Sezon grypowy” – krótka opowieść o wirusach

O sezonie grypowym słyszał prawie każdy. Gdy dni stają się krótsze, a pogoda coraz mniej rozpieszcza, zdarza nam się wracać do domu z katarem lub delikatnym bólem gardła. Przepracowanie i zmęczenie mogą sprawić, że te niewinne objawy już następnego dnia nie pozwolą nam wstać z łóżka. W takich przypadkach telefon do szefa z informacją, że „złapało się grypę” może zapewnić nam kilka dni wolnego na odzyskanie sił. Czy jednak rzeczywiście zachorowaliśmy na grypę?

Na wstępie należałoby zaznaczyć różnicę między grypą a przeziębieniem. Choroba objawiająca się kilkudniowym katarem i lekką gorączką wywoływana jest przez wirusy z wielu różnych rodzin, do najczęściej występujących zalicza się rhinowirusy. Grypa jest już chorobą bardziej poważną i wywołują ją trzy rodzaje wirusów z rodziny ortomyksowirusów. Określenie „sezon grypowy” pochodzi od wzrastającej częstości zakażeń wirusem grypy i występowania objawów grypopodobnych w chłodniejszych miesiącach roku.

Zobacz też: Jak odróżnić przeziębienie od alergii?

Zazwyczaj mówi się tu o okresie od przełomu lato/jesień do połowy zimy. To interesujące z punktu widzenia epidemiologicznego rozłożenie sezonu (brak pełnego pokrycia z chłodniejszą połową roku) może wynikach z dwóch głównych czynników. Po pierwsze – końcówka lata charakteryzuje się zmienną pogodą, dni są jeszcze ciepłe, ale nocami temperatura drastycznie spada. Spędzanie wieczorów na dworze w niewłaściwym ubraniu zwiększa szansę na przechłodzenie organizmu i osłabienie układu immunologicznego. Po drugie – wcześniejsze zakończenie sezonu prawdopodobnie wynika z osiągnięcia przez znaczną część społeczeństwa odporności, co osłabia transfer wirusów między ludźmi.

W jaki sposób wirusy wywołują objawy infekcji?

W przeciwieństwie do bakterii, które w arsenale czynników warunkujących wirulencję posiadają: specyficzne toksyny, enzymy degradujące tkanki ludzie, czynniki modyfikujące lub całkowicie zaburzające ich fizjologię. Głównym mechanizmem biorącym udział w procesie infekcji wirusowej, który odpowiada za destrukcyjny wpływ wirusa na tkanki, jest sama jego replikacja. Wirus po wniknięciu do komórki „przejmuje kontrolę” nad jej podstawowymi właściwościami biochemicznymi i procesami w niej zachodzącymi. Tym sposobem wykorzystuje maszynerie komórkową do wytworzenia swoich własnych kopii. W tym celu, aby zapewnić wyjątkową intensywność tego procesu, blokuje inne czynności komórki. Komórka zamiast „skupiać się” na swoim własnym przeżyciu i właściwym funkcjonowaniu w danej tkance inwestuje materię i energię w rozwój wirusa, który może doprowadzić do jej rozerwania. Ostatecznie – tak powstałe wirusy potomne infekują komórki leżące w okolicy i cały proces zaczyna się od nowa w kolejnych partiach tkanki.

Wirusy są stałym czynnikiem środowiskowym, który w każdej chwili oddziałuje na nasz organizm, ten jednak jest stale chroniony przez bariery fizyczne (ciągłość skóry, błony śluzowe, skrajnie odmienne pH w różnych regionach ciała) i elementy układu immunologicznego. Wszelkiego rodzaju osłabienia wynikające z chorób przewlekłych czy krótkookresowego przemęczenia i przechłodzenia sprawiają, że te czynniki ochronne przestają sprawnie działać i ze zmniejszoną skutecznością wychwytują cząstki wirusowe. 

Warto przeczytać:

Siemię lniane to bogactwo cynku – właściwości i zastosowanie

Siemię lniane jest jednym z najbardziej odżywczych produktów na świecie. Len zwyczajny to roślina uprawiana od początków cywilizacji w Azji Zachodniej oraz w rejonach Morza Śródziemnego. Składniki odżywcze lnu są ukryte w nasionach ...
Czytaj Dalej
zagoisie

Rola cynku w procesie gojenia ran

Rola cynku w gojeniu ran była badana głównie w doświadczalnych badaniach na zwierzętach. W skórze najwyższe stężenie cynku znajduje się w naskórku, zwłaszcza w keratynocytach położonych najbliżej błony podstawnej. Proces gojenia się ...
Czytaj Dalej

Miód na odporność. Jak wykorzystać miód w budowaniu odporności?

Od starożytnych czasów miód jest wykorzystywany jako środek podnoszący odporność oraz jako lek w wielu dolegliwościach. Miód ma działanie antybiotyczne, przeciwzapalne i wykrztuśne. Jest środkiem naturalnym, wspomagającym system odpornościowy - ...
Czytaj Dalej

Ostatnia modyfikacja 10 października 2020

Serwis cynek.pl ma charakter edukacyjny. Mimo, że redakcja dokłada wszelkich starań co do jakości merytorycznej przedstawianych treści, wszelkie informacje nie stanowią porady medycznej i nie zastąpią wizyty u lekarza. Z tego powodu redakcja i wydawca serwisu nie mogą ponieść odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych w serwisie, gdyż nie prowadzi konsultacji medycznej w rozumieniu art. 3 ust 1 ustawy o działalności leczniczej.