Opublikowano 27 stycznia, 2026
Podsumowanie
- Skrobia kukurydziana jest wysokokaloryczna ze względu na zawartość węglowodanów. Zawiera też mało niezbędnych składników odżywczych, przez co może źle wpływać na układ krążenia i metabolizm cukru.
- Skrobia kukurydziana jest też doskonałym zagęstnikiem do zup, sosów i deserów. Jednak może być zastąpiona o wiele zdrowszymi zagęstnikami, szczególnie do przyrządzania potraw smażonych i pieczonych.
Skrobia kukurydziana, czasami nazywana mączką kukurydzianą, to węglowodan pozyskiwany z bielma kukurydzy. Ta biała, sypka substancja jest wykorzystywana do wielu celów kulinarnych, domowych i przemysłowych. Została opracowana w 1844 r. w New Jersey, a obecnie jest produkowana w krajach uprawiających kukurydzę, m.in. w Stanach Zjednoczonych, Chinach, Brazylii i Indiach.
W kuchni skrobia kukurydziana jest najczęściej używana jako środek zagęszczający do marynat, sosów, sosów, polew, zup, zapiekanek, placków i innych deserów. Skrobia kukurydziana ma zastosowanie w kuchniach całego świata, przy czym Ameryka Północna i Azja są liderami w jej produkcji oraz przodują pod względem wykorzystywanych ilości.
Skrobia kukurydziana nie jest najlepszym rozwiązaniem, jeśli chodzi o zdrowie. Jako środek spożywczy, skrobia kukurydziana przede wszystkim nie jest zalecana dla osób, które muszą dbać o poziom cukru lub cholesterolu we krwi. Ponadto nie zaleca się stosowania skrobi kukurydzianej osobom na diecie redukcyjnej lub odchudzającej.
Skrobia kukurydziana a mąka
Mąka jest zwykle wytwarzana z pszenicy. Skrobia kukurydziana jest wytwarzana z kukurydzy i zawiera tylko węglowodany (bez białka), jest więc produktem bezglutenowym. Z tego powodu skrobia kukurydziana jest doskonałą bezglutenową alternatywą dla zagęszczaczy mącznych w przepisach na sosy i potrawy. Często jest ona preferowana jako zagęstnik zamiast mąki, ponieważ powstały żel jest przezroczysty, co ułatwia przygotowanie potraw bez obawy zmiany koloru. W porównaniu z mąką skrobia kukurydziana jest też bezsmakowa, a jej siła zagęszczania jest około dwa razy większa.
Warto przeczytać: wszystko, co powinniśmy wiedzieć o jedzeniu pod wpływem emocji
Mąka i skrobia kukurydziana mogą być stosowane zamiennie do smażenia na głębokim tłuszczu potraw obtaczanych w jajku i mące. W wypiekach, takich jak ciasta, można ich używać razem, ponieważ skrobia kukurydziana zmiękczy mąkę, tworząc idealną konsystencję i miękisz. Nie należy jednak po prostu zastępować mąką tej samej ilości skrobi kukurydzianej w przepisach, które wymagają użycia dużej ilości mąki. W przepisach bezglutenowych skrobia kukurydziana jest często łączona z mąkami innymi niż pszenna.
Czym zastąpić skrobię kukurydzianą?
Mąka pszenna
Mąka pszenna to pożywna alternatywa dla skrobi kukurydzianej, z wyższą zawartością białka, mniejszą ilością węglowodanów i większą ilością błonnika pokarmowego. Zawiera również więcej witamin i minerałów. Chociaż może być bardziej pożywna, mąka pszenna nie nadaje się do zagęszczania potraw tak, jak skrobia kukurydziana i inne zamienniki.
Mąka ryżowa
Mąka ryżowa jest wytwarzana z mielonego ryżu i zawiera dużą ilość składników odżywczych. Ma wiele zastosowań i jest powszechnie używana do przyrządzania potraw azjatyckich: makarony, zupy i desery. Mąka ryżowa ma więcej białka i błonnika niż skrobia kukurydziana i zawiera również mniej węglowodanów.
Mąkę ryżową najlepiej mieszać w zimnej lub ciepłej wodzie przed dodaniem do potrawy, aby zapobiec tworzeniu się grudek.
Mąka Arrowroot (maranta trzcinowata)
Mąka pozyskiwana z korzenia maranty trzcinowatej z powodzeniem może zastąpić skrobię kukurydzianą czy ziemniaczaną. Jest lekkostrawna i stanowi świetne źródło żelaza, potasu, fosforu i witamin z grupy B. Ma bardzo korzystny wpływ na przewód pokarmowy oraz na utrzymanie właściwej flory bakteryjnej.
Skrobia ziemniaczana
Skrobię ziemniaczaną otrzymuje się poprzez proszkowanie skrobi z ekstrakcji z ziemniaków i jej wysuszenie. Skrobia ziemniaczana zawiera niewiele składników odżywczych i jest przy tym znacznie mniej kaloryczna i ma mniej węglowodanów niż skrobia kukurydziana. To czyni ją dobrym substytutem dla osób, które chcą zagęścić żywność bez dodawania do niej zbędnych kalorii.
Warto przeczytać: Topinambur – właściwości zdrowotne słonecznika bulwiastego
Skrobia ziemniaczana jest również bezsmakowa, co jest dodatkową zaletą. Ziemniaki są naturalnie bezglutenowe, co czyni je dobrą opcją dla osób z celiakią lub na diecie bezglutenowej. Najlepiej dodawać skrobię ziemniaczaną do potraw na późnym etapie gotowania. Przegrzanie skrobi może spowodować utratę właściwości zagęszczających.
Mąka z sorgo
Mąkę sorgo otrzymuje się ze zmielonych ziaren sorgo. Sorgo jest bogate w białko, przeciwutleniacze i błonnik pokarmowy. W artykule badawczym z 2016 roku w czasopiśmie Nutrition Reviews wskazano na dowody sugerujące, że spożywanie sorgo może pomóc w regulacji poziomu cukru we krwi i zmniejszyć stres oksydacyjny.
Oprócz tego, że zawiera więcej białka niż skrobia kukurydziana, mąka sorgo jest również bogata w magnez, żelazo, niacynę, kilka witamin z grupy B i fosfor. Mąka sorgo to świetny zagęszczacz do gulaszu i zup.
Guma guar
Gumę guar wytwarza się ze zmielonych wewnętrznych tkanek ziaren fasoli. Jest ona dostępna w kilku różnych formach, ale najczęściej występuje w postaci drobnego proszku o barwie białej do żółtawej. Zastosowania gumy guar w gotowaniu są podobne do zastosowań skrobi kukurydzianej, a więc zagęszczanie, stabilizowanie i emulgowanie.
Guma guar może być szczególnie dobrą alternatywą dla skrobi kukurydzianej, jeśli chodzi o zagęszczanie mrożonek lub przygotowywanie żywności do przechowywania w ujemnych temperaturach. Dzieje się tak, ponieważ zawiera związki, które pomagają zapobiegać tworzeniu się kryształków lodu. Guma guar ma mniej węglowodanów i więcej błonnika niż skrobia kukurydziana.
Może również przynosić ogólne korzyści zdrowotne. Ponieważ tworzy w jelitach gęsty żel, guma guar spowalnia trawienie i przedłuża uczucie sytości, co może sprzyjać utracie masy ciała i zmniejszyć ryzyko otyłości. Ponadto pozwoli to utrzymać niski poziom cukru i cholesterolu we krwi i zwiększyć poziom wchłaniania minerałów i witamin.
Mąka z manioku lub tapioki
Mąka z manioku to zazwyczaj drobny biały proszek otrzymywany z suszonej i mielonej skrobi wyekstrahowanej z manioku poprzez namaczanie, mycie i rozcieranie na miazgę.
Warto przeczytać: Rola diety w łagodzeniu objawów menopauzy: praktyczne porady i zalecenia
Maniok może być szczególnie dobrym substytutem skrobi kukurydzianej dla osób z cukrzycą lub stanem przedcukrzycowym, ponieważ mąka z manioku ma niższy indeks glikemiczny niż mąka pszenna. Do tego mąka z manioku ma znacznie mniej węglowodanów niż skrobia kukurydziana.
Guma ksantanowa (E415)
Gumę ksantenową wytwarza sie poprzez fermentację cukrów przy użyciu bakterii zwanej Xanthomonas campestris. Guma ksantanowa nie zawsze jest idealnym zamiennikiem skrobi kukurydzianej, ponieważ zawiera praktycznie zero składników odżywczych oprócz sodu i potasu. Jest jednak niezwykle przydatna jako zagęszczacz, emulgator i środek żelujący. Dlatego wystarczy niewielka ilość gumy ksantanowej do zagęszczenia potraw w porównaniu ze skrobią kukurydzianą.
Łuski nasion babki płesznik
Łuski babki płesznik to naturalny produkt roślinny bogaty w rozpuszczalny błonnik o bardzo małej zawartości węglowodanów, który może być stosowany jako środek zagęszczający. Zwykle wystarczy około 1/2 łyżeczki na jedną porcję, aby całkiem dobrze zagęścić przepis. Najczęściej łuski babki używa się do zagęszczania zup, gulaszów, przecierów i soków smoothie, a także w wypiekach i sosach domowej roboty. Można również używać jako dodatek do przygotowania wegańskiego sosu do sałatek lub dodać do napojów, aby zwiększyć zawartość błonnik w diecie.
Glukomannan
Glukomannan to sproszkowany błonnik dietetyczny. Jest uzyskiwany z korzeni rośliny konjac i jest rozpuszczalny w wodzie. Glukomannan jest bardzo chłonny i po zmieszaniu z gorącą wodą tworzy gęsty, bezbarwny, bezwonny żel. Ponieważ glukomannan jest czystym błonnikiem, nie ma kalorii, co czyni go popularnym substytutem skrobi kukurydzianej dla osób na diecie niskowęglowodanowej.
Jest również probiotykiem, co oznacza, że odżywia dobre bakterie w jelicie grubym i może pomóc w utrzymaniu zdrowych jelit. Ponadto badania naukowe wykazały, że spożywanie 3 gramów glukomannanu dziennie może obniżyć „zły” cholesterol LDL nawet o 10%. Moc zagęszczania glukomannanu jest znacznie mniejsza. niż skrobi kukurydzianej, więc używa go się znacznie mniej.
Inne techniki zagęszczania potraw
Skrobię kukurydzianą można bardzo łatwo zastąpić zdrowszymi zagęstnikami. Jednak istnieją techniki kulinarne, które pozwalają na przygotowanie potraw bez konieczności używania zagęstników. Dlatego polecamy używać tych metod, jeżeli tylko przepis kulinarny i rodzaj potrawy na to pozwoli.
Gotowanie na wolnym ogniu
Gotowanie posiłku na niższym ogniu przez dłuższy czas pomoże odparować część wody, co spowoduje, że potrawa zgęstnieje.
Przetarte warzywa
Do zagęszczania zup i sosów, skrobię kukurydzianą można zastąpić przecierem z warzyw. Szczególnie dobrze nada się do sosów bazujących na pomidorach, jak sos do pizzy czy spaghetti. Dodanie przecieru do sosu zwiększa również jego wartość odżywczą.
Śmietana lub jogurt grecki
Śmietana i jogurt są bardzo popularnymi produktami używanymi do zagęszczania potraw. Śmietanę zwykle stosuje się do przyrządzania zup i sosów. Jogurt ma częściej zastosowanie w przepisach na dania i potrawy serwowane na zimno, jak zimne sosy, dipy i plewy do sałatek. Jogurt również stosuje się w przepisie na chleb Naan.
Źródła:
- Thombare N, Jha U, Mishra S, Siddiqui MZ. Guar gum as a promising starting material for diverse applications: A review. Int J Biol Macromol. 2016 Jul;88:361-72. doi: 10.1016/j.ijbiomac.2016.04.001. Epub 2016 Apr 1. PMID: 27044346.
- García-Ochoa F, Santos VE, Casas JA, Gómez E. Xanthan gum: production, recovery, and properties. Biotechnol Adv. 2000 Nov 1;18(7):549-79. doi: 10.1016/s0734-9750(00)00050-1. PMID: 14538095.
- https://nutritiondata.self.com/facts/custom/2697353/2
- Daly J, Tomlin J, Read NW. The effect of feeding xanthan gum on colonic function in man: correlation with in vitro determinants of bacterial breakdown. Br J Nutr. 1993 May;69(3):897-902. doi: 10.1079/bjn19930089. PMID: 8329363.
- Ho HVT, Jovanovski E, Zurbau A, Blanco Mejia S, Sievenpiper JL, Au-Yeung F, Jenkins AL, Duvnjak L, Leiter L, Vuksan V. A systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials of the effect of konjac glucomannan, a viscous soluble fiber, on LDL cholesterol and the new lipid targets non-HDL cholesterol and apolipoprotein B. Am J Clin Nutr. 2017 May;105(5):1239-1247. doi: 10.3945/ajcn.116.142158. Epub 2017 Mar 29. PMID: 28356275.
- Tester RF, Al-Ghazzewi FH. Beneficial health characteristics of native and hydrolysed konjac (Amorphophallus konjac) glucomannan. J Sci Food Agric. 2016 Aug;96(10):3283-91. doi: 10.1002/jsfa.7571. Epub 2016 Feb 9. PMID: 26676961.
- Kajla P, Sharma A, Sood DR. Flaxseed-a potential functional food source. J Food Sci Technol. 2015 Apr;52(4):1857-71. doi: 10.1007/s13197-014-1293-y. Epub 2014 Feb 28. PMID: 25829567; PMCID: PMC4375225.
- Jyothi AN, Sheriff JT, Sajeev MS. Physical and functional properties of arrowroot starch extrudates. J Food Sci. 2009 Mar;74(2):E97-104. doi: 10.1111/j.1750-3841.2008.01038.x. PMID: 19323747.
- Hall M. J. (1987). The Dangers of Cassava (Tapioca) Consumption. Bristol medico-chirurgical journal (1963), 102(2), 37–50.
Warto przeczytać:
Jak dieta wpływa na poziom hormonów
Dieta może mieć znaczący wpływ na poziom hormonów w organizmie. Hormony są substancjami chemicznymi wytwarzanymi przez gruczoły i regulują wiele funkcji fizjologicznych, w tym metabolizm, wzrost, funkcje seksualne i nastrój. Niektóre składniki odżywcze i sposoby żywienia mogą wpływać na produkcję hormonów. Białko jest niezbędne do produkcji hormonów, dlatego jego niedobór może prowadzić do zaburzeń hormonalnych. […]
Czytaj dalej
Dieta a libido – co jeść, aby zwiększyć popęd płciowy?
Poziom libido jest uwarunkowany przez złożoną sieć czynników fizjologicznych i psychologicznych. Wśród tych pierwszych, kluczowe znaczenie ma codzienna dieta. Sposób odżywiania bezpośrednio wpływa na fundamentalne mechanizmy regulujące popęd płciowy, przede wszystkim poprzez oddziaływanie na gospodarkę hormonalną, wydajność układu krążenia oraz ogólny poziom energii i witalności organizmu. W niniejszym artykule analizujemy, w jaki sposób konkretne składniki […]
Czytaj dalej
Aloes: właściwości, zastosowanie, przeciwwskazania
Wyciąg z aloesu jest prawdopodobnie jednym z najczęściej stosowanych preparatów pochodzenia naturalnego używanych w przypadku lekkich zmian skórnych. Wynika to z faktu, że żelopodobna tkanka rośliny zawiera liczne substancje o właściwościach odżywiających i nawilżających. Jest on wykorzystywany zarówno w formie substratu do produkcji kosmetyków, jak i w postaci pociętych kawałków mięsistych liści. Dużo wygodniejsze jest […]
Czytaj dalej
Zdrowy styl życia to klucz do długotrwałego dobrego samopoczucia
W dzisiejszym świecie, pełnym pośpiechu i ciągłego kontaktu z technologią, dbanie o zdrowie psychiczne stało się równie ważne jak troska o ciało. Stres, przemęczenie oraz negatywne emocje towarzyszą nam na co dzień, wpływając na nasze samopoczucie i jakość życia. W tym kontekście zdrowy styl życia nie ogranicza się tylko do aktywności fizycznej czy zrównoważonej diety […]
Czytaj dalejSerwis cynek.pl ma charakter edukacyjny. Mimo, że redakcja dokłada wszelkich starań co do jakości merytorycznej przedstawianych treści, wszelkie informacje nie stanowią porady medycznej i nie zastąpią wizyty u lekarza. Z tego powodu redakcja i wydawca serwisu nie mogą ponieść odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych w serwisie, gdyż nie prowadzi konsultacji medycznej w rozumieniu art. 3 ust 1 ustawy o działalności leczniczej.
