Przykładowa dieta niskoszczawianowa dla kobiety ciężarnej

Okres ciąży nakłada na układ moczowy kobiety dodatkowe obciążenia fizjologiczne. Zmiany hormonalne oraz ucisk mechaniczny na moczowody mogą zwiększać ryzyko krystalizacji złogów w nerkach i drogach moczowych.

W takich okolicznościach istotnym elementem opieki profilaktycznej staje się dieta niskoszczawianowa. Jej celem jest ograniczenie spożycia kwasu szczawiowego, który po połączeniu z wapniem tworzy w organizmie nierozpuszczalne sole.

W osobnym artykule przedstawiamy ogólne porady i przepisy diety niskoszczawianowej.

W tym artykule przedstawiamy przykłady komponowania posiłków i układania diety niskoszczawianowej kobiet w ciąży.

Dlaczego dieta kobiety ciężarnej rózni się od innych zaleceń żywnościowych?

Dieta kobiety ciężarnej różni się od standardowych zaleceń przede wszystkim dysproporcją między zapotrzebowaniem energetycznym a zapotrzebowaniem na mikroskładniki. Podczas gdy podaż kalorii wzrasta nieznacznie (o ok. 360–475 kcal dopiero w II i III trymestrze), zapotrzebowanie na witaminy i minerały, takie jak jod, żelazo czy kwas foliowy, rośnie o 50% do nawet 100%. Wymusza to stosowanie diety o bardzo wysokiej gęstości odżywczej, aby uniknąć niedoborów u matki przy jednoczesnym zabezpieczeniu rozwoju płodu.

Zobacz też: Dynia – wartości odżywcze i właściwości zdrowotne

Kolejnym wyróżnikiem jest priorytetowe traktowanie bezpieczeństwa mikrobiologicznego. Zmiany w układzie immunologicznym ciężarnej zwiększają podatność na zakażenia pokarmowe (np. listeriozę), które dla płodu mogą być skrajnie niebezpieczne. Z tego powodu zalecenia kategorycznie eliminują produkty surowe, niepasteryzowane oraz ryby o wysokim stopniu akumulacji rtęci. Dieta ta pełni więc funkcję nie tylko budulcową, ale i ochronną.

Nadmiar szczawianów w diecie ciężarnej zwiększa ryzyko tworzenia się złogów w układzie moczowym, co przy utrudnionym odpływie moczu wywołanym uciskiem macicy sprzyja kamicy nerkowej. Dodatkowo kwas szczawiowy wiąże wapń, ograniczając jego dostępność dla rozwijającego się płodu oraz obciążając nerki matki procesem krystalizacji soli. W osobnym artykule przeczytasz na temat diety niskoszczawianowej w ciąży.

Poniżej znajduje się jadłospis na siedem dni, opracowany zgodnie z zasadami diety niskoszczawianowej dla kobiet w ciąży.

Poniedziałek

Śniadanie

Kasza manna na mleku z kawałkami obranej gruszki.

Drugie śniadanie

Kanapka z białego pieczywa z twarożkiem, ogórkiem i koperkiem.

Obiad

Zupa koperkowa z ryżem białym, pieczona pierś z kurczaka, gotowane ziemniaki, mizeria z jogurtem.

Podwieczorek

Jabłko pieczone z odrobiną cynamonu.

Kolacja

Omlet z dwóch jaj z cukinią i białym pieczywem.

Wtorek

Śniadanie

Jogurt naturalny z płatkami kukurydzianymi i melonem

Drugie śniadanie

Bułka pszenna z masłem, polędwicą z indyka i liściem sałaty lodowej.

Obiad

Pulpety z dorsza w sosie koperkowym, kasza jaglana, gotowana marchewka z odrobiną masła.

Podwieczorek

Szklanka kefiru i kilka herbatników maślanych.

Kolacja

Sałatka z makaronem pszennym, gotowanym kurczakiem, kukurydzą i fetą.

Środa

Śniadanie

Jajecznica na parze ze szczypiorkiem, białe pieczywo, szklanka mleka.

Drugie śniadanie

Serek wiejski z rzodkiewką i szczypiorkiem, wafel ryżowy.

Obiad

Zupa krem z kalafiora (bez dodatku bulionu z kostki), duszona cielęcina, ziemniaki purée, sałatka z zielonego groszku.

Podwieczorek

Galaretka owocowa z kawałkami brzoskwiń (z puszki lub świeżych, obranych).

Kolacja

Zapiekanka z ryżu, jabłek i twarogu.

Czwartek

Śniadanie

Płatki ryżowe na mleku z musem z jagód.

Drugie śniadanie

Kanapka z pieczywa pszennego z pastą z gotowanego jajka i majonezu.

Obiad

Pieczony indyk, kopytka ziemniaczane, surówka z białej kapusty z olejem rzepakowym.

Podwieczorek

Jogurt pitny naturalny i banan.

Kolacja

Cukinia faszerowana mięsem mielonym z indyka i ryżem, podana z sosem jogurtowym.

Piątek

Śniadanie

Twaróg z miodem i bananem, bułka pszenna.

Drugie śniadanie

Koktajl z mleka, jogurtu i mango.

Obiad

Mintaj pieczony w folii, ryż biały, gotowane brokuły (w umiarkowanej ilości).

Podwieczorek

Kilka plasterków ananasa.

Kolacja

Naleśniki pszenne z serem białym i śmietaną.

Sobota

Śniadanie

Grzanki z białego pieczywa z serem żółtym i pomidorem bez skórki.

Drugie śniadanie

Sałatka owocowa (jabłko, gruszka, melon) posypana ziarnami słonecznika.

Obiad

Pieczone udko kurczaka (bez skóry), ziemniaki z wody, sałata masłowa ze śmietaną.

Podwieczorek

Budyń waniliowy przygotowany na mleku.

Kolacja

Risotto z cukinią, indykiem i parmezanem.

Niedziela

Śniadanie

Placki twarogowe (z mąki pszennej i sera) podane z jogurtem.

Drugie śniadanie

Kanapka z masłem i pieczonym schabem domowej roboty.

Obiad

Rosół z kury z makaronem jasnym i marchewką, gotowana sztuka mięsa wołowego, kalafior z wody.

Podwieczorek

Szklanka maślanki naturalnej.

Kolacja

Kanapki z białego pieczywa z pastą z ryby gotowanej i twarogu.

Alternatywny plan posiłków niskoszczawianowych na siedem dni dla ciężarnej

Poniżej znajduje się drugi, alternatywny plan posiłków na siedem dni. Został on ułożony z uwzględnieniem produktów o najniższym indeksie szczawianowym oraz wysokiej zawartości białka i wapnia, niezbędnych w II i III trymestrze ciąży.

Poniedziałek

Śniadanie

Omlet z trzech białek i jednego żółtka z dodatkiem mozzarelli i świeżej bazylii, podany z jasną bułką.

Drugie śniadanie

Serek homogenizowany naturalny z pokrojonym jabłkiem (bez skórki).

Obiad

Grillowana pierś z indyka w marynacie jogurtowej, biały ryż, gotowana fasolka szparagowa żółta.

Podwieczorek

Szklanka kefiru naturalnego i dwa biszkopty.

Kolacja

Kanapki z chleba pszennego z pastą z awokado i gotowanego jajka.

Wtorek

Śniadanie

Płatki kukurydziane na mleku z dodatkiem suszonych żurawin (w małej ilości).

Drugie śniadanie

Kanapka z polędwicą z kurczaka, twarożkiem i plasterkiem świeżego ogórka.

Obiad

Zupa ryżowa na wywarze drobiowym, pieczony dorsz w maśle, purée ziemniaczane, sałatka z gotowanej marchwi.

Podwieczorek

Banan i kilka herbatników.

Kolacja

Sałatka z makaronu pszennego typu penne, grillowanej cukinii i sera feta.

Środa

Śniadanie

Twaróg z jogurtem naturalnym i szczypiorkiem, podany z czerstwą bułką pszenną.

Drugie śniadanie

Koktajl z banana, mleka i łyżeczki miodu.

Obiad

Pulpety cielęce w sosie koperkowym, kasza jaglana, sałata masłowa z sosem jogurtowym.

Podwieczorek

Mus jabłkowo-gruszkowy domowej roboty.

Kolacja

Jajka w koszulce na grzankach z jasnego pieczywa z plasterkiem żółtego sera.

Czwartek

Śniadanie

Ryż na mleku z musem z brzoskwiń.

Drugie śniadanie

Jogurt grecki z pestkami słonecznika (niewielka ilość) i cząstkami melona.

Obiad

Pieczone udko z kurczaka bez skóry, gotowane ziemniaki, biała kapusta duszona z koperkiem (bez pomidorów).

Podwieczorek

Szklanka maślanki i kilka wafli ryżowych.

Kolacja

Ryba po grecku (dorsz duszony z marchewką i pietruszką, bez przecieru pomidorowego).

Piątek

Śniadanie

Chałka z masłem i chudym serem twarogowym.

Drugie śniadanie

Kanapka z białym serem i rzodkiewką.

Obiad

Stek z łososia pieczony w folii z cytryną, biały ryż, brokuły gotowane w wodzie (krótko).

Podwieczorek

Galaretka mleczna z wanilią.

Kolacja

Naleśniki z mąki pszennej z dżemem z jasnych owoców (np. mirabelki lub brzoskwinie).

Sobota

Śniadanie

Jajecznica na maśle z koperkiem, bułka pszenna graham (o ile jest dobrze tolerowana).

Drugie śniadanie

Twarożek ze szczypiorkiem i kilka rzodkiewek.

Obiad

Schab pieczony w ziołach (majeranek, cząber), kopytka, surówka z kapusty pekińskiej i jabłka.

Podwieczorek

Świeży melon lub gruszka.

Kolacja

Zapiekanka makaronowa z indykiem i cukinią w sosie śmietanowym.

Niedziela

Śniadanie

Budyń z kaszy jaglanej na mleku z dodatkiem owoców jagodowych

Drugie śniadanie

Koktajl mleczno-bananowy.

Obiad

Rosół z kury z makaronem jasnym, gotowane mięso z rosołu, ziemniaki, kalafior z masłem i bułką tartą.

Podwieczorek

Kawałek ciasta drożdżowego z kruszonką (bez kakao).

Kolacja

Pasta z makreli wędzonej i twarogu, podana na białym pieczywie.