Znaczenie cynku dla kondycji skóry

Skóra jest największym organem i ma ogromne fizjologiczne zapotrzebowanie na odżywianie i pielęgnację. Znajduje się ona w stanie ciągłej odnowy i naprawy, zmieniając się co cztery do sześciu tygodni. Ważne jest, abyśmy zaczęli poważnie traktować rolę odżywiania i zdrowia skóry. Faktem jest, że jeśli chcesz mieć zdrową skórę, musisz ją dobrze odżywiać i chronić od wewnątrz.

Cynk jest niezbędnym minerałem biorącym udział w zadziwiającej liczbie procesów komórkowych. Jest potrzebny do podziału komórek, wzrostu komórek, odporności, płodności, zdrowia hormonów, krzepnięcia krwi, funkcjonowania tarczycy, zdrowia oczu i gojenia się ran. Jeśli chodzi o zdrowie skóry i odżywianie upiększające, cynk jest niezbędny do wzrostu komórek, tworzenia kolagenu i gojenia się ran.

’Niezbędny’ oznacza, że nasze ciała nie mogą wytwarzać cynku i że musimy go codziennie przyjmować w naszej diecie. Wraz z popularnością ograniczonych diet (wegańskiej/wegetariańskiej) oraz problemów ze zdrowiem naszych jelit, naukowcy obawiają się, że coraz więcej osób cierpi na niedobór cynku. W rzeczywistości Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) szacuje, że 30% światowej populacji ma niedobór cynku, a 75 000 zgonów rocznie jest bezpośrednio związanych z jego niedoborem. Nowoczesne rolnictwo chemiczne, polegające na szybkich uprawach i pestycydach, stwarza ryzyko zubożenia gleb również w cynk. Oznacza to, że owoce i warzywa uprawiane na tych zubożonych glebach będą miały mniejszą gęstość odżywczą niż dotychczas.

Zobacz też: Cynk na zmarszczki i starzenie się skóry

Potrzebujemy bardzo małych ilości cynku w naszej diecie każdego dnia, dlatego też nazywany jest on minerałem śladowym. Ponad 300 procesów enzymatycznych w organizmie wymaga cynku. Objawy niedoboru obejmują spowolniony wzrost, niski poziom insuliny, utratę apetytu, drażliwość, ogólne wypadanie włosów, szorstką i suchą skórę, trądzik, powolne gojenie się ran, słabe poczucie smaku i zapachu, biegunkę i nudności.

W organizmie znajduje się około 2g cynku. Najwięcej tego cynku znajduje się w gruczole krokowym, oczach, mózgu, wątrobie, nerkach, kościach i mięśniach.

Cynk a stan zdrowia skóry

Cynk odgrywa ważną rolę w zdrowiu skóry. Jest potrzebny do syntezy białek i gojenia się ran oraz jest ważnym antyoksydantem. Pomaga również rozkładać substancję P, transportuje witaminę A z wątroby i pomaga w metabolizmie kwasów omega 3. Nawet łagodne niedobory cynku mogą upośledzić produkcję kolagenu, metabolizm kwasów tłuszczowych i gojenie się ran.

Cynk jest potrzebny do budowy keratyny oraz do tworzenia białka strukturalnego skóry – kolagenu. W rzeczywistości kolagen w skórze jest produkowany przez zależne od cynku enzymy zwane kolagenazami. Cynk jest niezbędny nie tylko dla enzymów produkujących kolagen skórny typu 1 i 3, ale także dla wiązań krzyżowych, które nadają kolagenowi trwałość i stabilność. Badania przeprowadzone na ludziach wykazały, że obniżona zawartość cynku skutkuje zmniejszeniem całkowitej ilości kolagenu.

Skóra zawiera stosunkowo dużą ilość cynku (5%), który znajduje się przede wszystkim w naskórku. Ze względu na jego obfitość w naskórku, łagodny niedobór cynku szybko prowadzi do szorstkiej skóry i utrudnionego gojenia się ran.

Cynk a skóra trądzikowa

Cynk jest często stosowany w leczeniu trądziku. Wiadomo, że zmniejsza aktywność keratynocytów, zmniejsza odpowiedź zapalną na bakterie i poprawia odporność

W badaniu 332 pacjentów z trądzikiem opublikowanym w Dermatology porównano doustną suplementację cynkiem z doustną minocyliną 100mg w leczeniu trądziku. Grupa otrzymująca cynk otrzymywała odpowiednik 30mg cynku elementarnego, a liczba ich pryszczy w ciągu 12 tygodni zmniejszyła się o 49,8%, w porównaniu z 66,6% redukcją w grupie stosującej minocyklinę. Stan zapalny również zmniejszył się o 31,2% w grupie z cynkiem. Ogólny wniosek był taki, że minocyklina była tylko o 17% skuteczniejsza w leczeniu trądziku niż cynk. Biorąc pod uwagę, że żyjemy w świecie, w którym nadużywanie antybiotyków jest globalnym problemem zdrowotnym, rola cynku w leczeniu trądziku nie powinna być ignorowana.

Inne badania wykazały również, że osoby z trądzikiem mają niski poziom cynku i że prosta suplementacja cynku może poprawić trądzik. Sugerowane dawki to 10-20mg diglycynianu lub glukonianu cynku dziennie.

Cynk opóźnia starzenie się skóry

Z wiekiem nasze ciała spowalniają produkcję kolagenu i elastyny – dwóch białek, które sprawiają, że nasza skóra wygląda elastycznie, jędrnie i młodo. Cynk, który odgrywa integralną rolę w produkcji białek, ma zasadnicze znaczenie w zwiększaniu ilości kolagenu i elastyny oraz utrzymywaniu na dystans drobnych linii i zmarszczek, które pojawiają się wraz z wiekiem.

Zobacz też: Czy istnieją „zdrowe tłuszcze”?

Ale użyteczność cynku jako środka przeciwstarzeniowego na tym się nie kończy. Ten potężny metal działa jak antyoksydant, chroniąc warstwę lipidową skóry i zwalczając wolne rodniki, które grożą rozpadem kolagenu i powodują oznaki starzenia. Przyjmowany doustnie jako suplement, cynk może złagodzić wygląd oznak starzenia się skóry, takich jak plamy i linie, pomagając zachować świeży wygląd skóry przez lata.

Cynk tworzy potężny filtr przeciwsłoneczny

Jeśli spędziłeś dużo czasu na plaży, to prawdopodobnie znasz obraz skąpanego w słońcu ratownika w czerwonych szortach i z jasnobiałym nosem – prawdopodobnie pokrytym grubą warstwą tlenku cynku.

Nie bez powodu ten obraz jest tak wszechobecny w kulturze. Tlenek cynku zapewnia niewiarygodnie skuteczną ochronę przeciwsłoneczną. Podczas gdy wiele filtrów przeciwsłonecznych chroni górne warstwy skóry substancjami chemicznymi, które mają za zadanie odpierać niebezpieczne promienie, tlenek cynku całkowicie chroni przed słońcem. Na szczęście istnieją kosmetyki zawierające w składzie tlenek cynku, dzięki czemu nie trzeba się pudrować.

Cynk łagodzi swędzenie skóry głowy

Oczywiste jest, że cynk ma wiele potencjalnych korzyści dla skóry twarzy i ciała, ale co ze skórą głowy? Pirytionian cynku, aktywny składnik większości szamponów przeciwłupieżowych, ma właściwości przeciwgrzybicze, przeciwbakteryjne i antybakteryjne, które mogą pomóc w zwalczaniu łojotokowego zapalenia skóry (znanego również jako łupież) i łuszczycy skóry głowy.

Ten rodzaj cynku jest przeznaczony wyłącznie do stosowania miejscowego – może poparzyć oczy lub usta, jeśli wejdzie z nimi w kontakt – i działa poprzez niszczenie grzybów, mikroorganizmów i bakterii, które mogą sprawić, że skóra stanie się łuszcząca i swędząca.

Jak stosować cynk dla poprawy kondycji skóry?

Tak jak istnieje wiele sposobów, na które cynk przyczynia się do zdrowia i pozwala zadbać o stan naszej skóry, tak istnieje wiele sposobów na jego wykorzystanie.

Zadbaj o dietę bogatą w cynk

Najlepszym sposobem na zachowanie zdrowej skory jest spożywanie odpowiedniej ilości cynku w diecie. Ponieważ choroby skóry, takie jak trądzik, egzema, trądzik różowaty i melasma mogą być objawami niedoboru cynku i stanu zapalnego, upewnij się, że spożywasz dzienne minimalne zapotrzebowanie (około 11 miligramów dla mężczyzn i 8 miligramów dla kobiet) na cynk. Eksperci są zgodni, że najłatwiejszym sposobem na zapewnienie odpowiedniego poziomu cynku w organizmie jest stosowanie diety pełnej produktów bogatych w cynk, takich jak kurczak, czerwone mięso, fasola i zboża.

Odpowiednia suplementacja cynku

Wykazano, że doustne suplementy cynku są skuteczne w leczeniu trądziku, zmniejszając zarówno liczbę pryszczy, jak i stan zapalny przy ciągłym stosowaniu. Co więcej, prawie trzy czwarte pacjentów z egzemą w jednym badaniu miało całkowitą poprawę stanu skóry po miesiącu przyjmowania doustnych suplementów cynku.

Bibliografia:

Lansdown, A.B.; Mirastschijski, U.; Stubbs, N.; Scanlon, E.; Agren, M.S. Zinc in wound healing: Theoretical, experimental, and clinical aspects. Wound Repair Regen. 2007, 15, 2–16.
Dermatology 2001;203:135–140 Multicenter Randomized Comparative Double-Blind Controlled Clinical Trial of the Safety and Efficacy of Zinc Gluconate versus Minocycline Hydrochloride in the Treatment of Inflammatory Acne Vulgaris
Paediatric Allergy and Immunology 2010: ‘Serum levels of heavy metals in childhood eczema and skin diseases: Friends or foes’
Kam-Lun E. Hon Shuxin Susan Wang Emily C. W. Hung Hugh S. Lam Heike H. K. Lui Chung-Mo Chow Gary K. W. Ching Tai-fai Fok Pak-Cheung Ng Ting-Fan Leung
Zinc in wound healing: theoretical, experimental, and clinical aspects Wound Repair Regen. 2007 Jan-Feb;15(1):2-16.